Δεύτερη μέρα στην Ίο — και το νησί άρχισε να αποκαλύπτεται πιο ουσιαστικά.
Ξύπνησα νωρίς, πριν ακόμα ζεστάνει η μέρα, και αποφάσισα να κάνω κάτι που είχα στο πρόγραμμα από την πρώτη στιγμή: να πάω στο Πλακωτό, στο βόρειο άκρο του νησιού. Η διαδρομή είναι μικρή πεζοπορία μέσα από ξερό τοπίο, βράχια, χαμηλοί θάμνοι, αέρας που δεν ξέρεις αν φέρνει δροσιά ή σε προειδοποιεί για κάτι. Κι εκεί, σε ένα μικρό πέτρινο περίβολο, στέκεται μια μεγάλη λευκή μαρμάρινη πλάκα. Από πάνω, ανάγλυφο πρόσωπο ενός γενειοφόρου άνδρα. Από κάτω, η επιγραφή:
«ΕΝΘΑΔΕ ΤΗΝ ΙΕΡΑΝ ΚΕΦΑΛΗΝ ΚΑΤΑ ΓΑΙΑ ΚΑΛΥΠΤΕΙ ΑΝΔΡΩΝ ΗΡΩΩΝ ΚΟΣΜΗΤΟΡΑ ΘΕΙΟΝ ΟΜΗΡΟΝ»
Δηλαδή: εδώ η γη καλύπτει την ιερή κεφαλή του θεϊκού Ομήρου, αυτού που ύμνησε τους ήρωες.
Αυτός, σύμφωνα με την παράδοση, είναι ο τάφος του Ομήρου. Ο Παυσανίας και άλλοι αρχαίοι συγγραφείς έγραφαν ότι οι κάτοικοι της Ίου έδειχναν στους επισκέπτες τον τάφο του ποιητή — και της μητέρας του. Υπάρχει και ο πιο σκοτεινός μύθος: ότι ο Όμηρος, μη μπορώντας να λύσει ένα αίνιγμα που του έθεσαν παιδιά ψαράδων, απελπίστηκε τόσο που γλίστρησε, χτύπησε και πέθανε. Οι Ιήτες τον έθαψαν εκεί, μεγαλοπρεπώς, και χάραξαν αυτή την επιγραφή. Αν είναι αληθινός τάφος ή όχι, η αρχαιολογία δεν έχει πει την τελευταία της λέξη. Η παράδοση, όμως, είναι ζωντανή εδώ και αιώνες. Καθισμένη εκεί, με τον άνεμο να φυσάει σταθερά και τον κόλπο να φαίνεται από μακριά, ένιωσα μια ήσυχη βαρύτητα. Ούτε τουριστική, ούτε θεατρική. Απλώς παλιά.
Το απόγευμα η ατμόσφαιρα άλλαξε εντελώς.
Στην ανατολική πλευρά του νησιού βρίσκεται το Calilo — ένας τόπος που δεν θυμίζει σε τίποτα τα χρωματιστά στενά της Χώρας ούτε τη σκόνη του Πλακωτού. Καθώς ο ήλιος έγερνε, σταμάτησα μπροστά σε ένα μεγάλο μεταλλικό γλυπτό: μια ανθρώπινη φιγούρα σε κίνηση — τρέχει, χορεύει, πετάει, δεν ξέρω ακριβώς — πάνω από τη θάλασσα, με τα χέρια ανοιχτά προς τον ορίζοντα.
Λίγο πιο κάτω, μια τεράστια τραμπάλα σε γαλάζιους τόνους, με μικρές φιγούρες στις άκρες και μια φωτεινή καρδιά στο κέντρο, πάνω από μωσαϊκή πισίνα σε σχήμα κύματος. Το μάτι δεν ηρεμεί εύκολα εδώ — υπάρχουν παντού χρώματα, υλικά, σχήματα που δεν τα περίμενες.
Και μετά έπεσε η νύχτα.
Ένα μπλε φωτεινό δαχτυλίδι στον ουρανό, φοίνικες φωτισμένοι από κάτω, καμάρες με λευκό φως, και ένα γεωμετρικό φωτεινό στρόγγυλο γλυπτό — σφαίρα ή φεγγάρι, ανάλογα πώς το κοιτάς — να λάμπει πάνω από τη θάλασσα. Κάθισα δίπλα στην πισίνα, με τα μαύρα γλυπτά να αντανακλώνται στο νερό, μουσική από κάπου, ανθρώπους γύρω μου που γελούσαν. Η μέρα είχε ξεκινήσει με Όμηρο και τελείωνε με φως και μωσαϊκά. Η Ίος ξέρει να σε κρατά σε εγρήγορση.
Είχε έρθει όμως η ώρα να γυρίσουμε το ξενοδοχείο μας.
Αύριο ίσως γυρίσω στο Πλακωτό το πρωί, πριν έρθει η ζέστη και οι τουρίστες - αν περισσέψει χρόνος - γιατί έχουμε σίγουρα να δούμε πολλά ακόμα.
Θα δούμε. Αυτό το νησί έχει κάτι που δεν εξαντλείται σε μια επίσκεψη.
Διαβάστε για την επόμενη ημέρα στον Ίο.
— Χριστίνα